Briam Tarifi: Giritli Usulü Fırında Zeytinyağlı Sebze
Yaz sebzeleri tezgâhtan kalkmadan, sonbahar sofrasına ne pişirilir? Cevap, Girit mutfağının sevilen yemeklerinden biri olan briam.
Briam; patlıcan, kabak, patates ve domatesin bol zeytinyağıyla fırında yavaş yavaş pişirildiği, tek tepside hazırlanan bir sebze yemeğidir. Hazırlığı kolay, lezzeti derindir. Bu yazımızda adım adım Giritli usulü briam tarifini, püf noktalarını ve Briam'ın hangi zeytinyağıyla pişirileceğini bulacaksınız.
Briam Nedir, Giritli Usulü Neden Farklıdır?
Briam, Akdeniz mutfağında zeytinyağıyla pişen sebze yemeklerinin fırındaki karşılığıdır. Sebzeler önceden kavrulmaz. Dilimlenir, zeytinyağı ve domatesle birlikte tepsiye dizilir ve kendi suyunda yavaş yavaş pişer.
Ege mutfağındaki zeytinyağlı yemekler genellikle tencerede pişirilip soğuk servis edilir. Briam ise fırında pişer ve ılık yenir. Bu tarifte Girit sofralarındaki anlayışı yansıtan üç ayrıntı öne çıkıyor:
- Bol zeytinyağı: Yağ, yemeğin sosunu oluşturan ana unsurdur. Tepsinin dibinde sebzelerin suyuyla birleşir.
- Sade baharat: Tuz, karabiber, kekik ve taze maydanoz yeterlidir. Amaç sebzenin kendi tadını öne çıkarmaktır.
- Ilık servis: Briam fırından çıkar çıkmaz değil, biraz dinlendikten sonra ve üzerine çiğ zeytinyağı gezdirilerek sunulur.
Briam Malzemeleri (4 Kişilik)
- 2 orta boy patlıcan
- 3 orta boy kabak
- 3 orta boy patates
- 1 kırmızı dolmalık biber
- 4 olgun domates (rendelenmiş) ya da 1 su bardağı el yapımı domates sosu
- 2 büyük kuru soğan
- 4 diş sarımsak
- 1 çay bardağı zeytinyağı (yaklaşık 100 ml)
- 1 tatlı kaşığı tuz
- 1/2 tatlı kaşığı karabiber
- 1 yemek kaşığı kuru kekik
- Yarım demet maydanoz
- 1 su bardağı sıcak su
- Servis için 2 yemek kaşığı zeytinyağı
Pişirme öncesi hazırlık
- Patlıcanları 1,5 cm kalınlığında halka ya da yarım ay doğrayın. İsterseniz 15 dakika tuzlu suda bekletin, sonra durulayıp kurulayın.
- Kabakları 1 cm, patatesleri 0,5 cm kalınlığında halka halka dilimleyin. Patatesin ince olması, tüm sebzelerin aynı sürede pişmesini sağlar.
- Soğanı yarım ay, sarımsağı ince dilim, biberi şerit şerit doğrayın. Maydanozu ince kıyın.
- Bir kapta rendelenmiş domatesi, zeytinyağının yarısını, tuzu, karabiberi ve kekiği karıştırın. Bu karışım briamın sosu olacak.
Pişirme aşaması
- Fırını 200 dereceye, üst ve alt ısıya ayarlayıp ısıtın.
- Geniş ve derin bir tepsinin (yaklaşık 30x40 cm) dibine soğanın yarısını, sarımsağı ve biberi serin.
- Patates, patlıcan ve kabak dilimlerini sırayla, birbirine yaslayarak dizin. Aralarına kalan soğanı serpiştirin.
- Domates karışımını sebzelerin üzerine yayın, kalan zeytinyağını gezdirin. Sıcak suyu tepsinin kenarından ekleyin.
- Tepsiyi folyoyla kapatıp fırının orta rafında 45 dakika pişirin.
- Folyoyu açın ve 25 ila 30 dakika daha, üzeri hafifçe kızarana ve patatesler çatalla kolayca delinene kadar pişirin.
- Fırından alıp maydanozu serpin, 10 dakika dinlendirin.
Servis ve sunum
Briam ılık servis edilir. Porsiyonları tabaklara alıp her birinin üzerine çiğ zeytinyağı gezdirin. Yanına taze ekmek ve bir dilim beyaz peynir yakışır. Ekmeği tepsinin dibinde biriken zeytinyağlı sosa banmak, bu yemeğin en sevilen anlarından biridir.
Peynirsiz servis ettiğinizde briam vegan sofralara da uygundur.
Briam Hakkında Püf Noktaları ve Sık Sorulan Sorular
Briamın suyu çekilirse ne yapılmalı?
Pişirme sırasında tepsi kuruyorsa kenardan yarım su bardağı sıcak su ekleyin ve folyoyu tekrar kapatın. Sos tepsinin dibinde zeytinyağıyla birleşerek akıcı kalmalıdır.
Briam önceden hazırlanabilir mi?
Evet. Pişen briamı kapalı bir kapta buzdolabında saklayıp ertesi gün fırında ya da tavada ısıtarak servis edebilirsiniz.
Briama hangi sebzeler eklenebilir?
Mevsime göre havuç, kereviz, yeşil fasulye ya da bamya ekleyebilirsiniz. Önemli olan sebzeleri benzer kalınlıkta doğramaktır.
Briam ana yemek mi, garnitür mü?
İkisi de olur. Ekmek ve peynirle tek başına ana yemek olarak sunulabilir, ızgara balık ya da etin yanında garnitür olarak da servis edilebilir.
Briam İçin Hangi Zeytinyağı Kullanılmalı?
Briamda zeytinyağı iki aşamada rol oynar: pişirirken ve servis sırasında.
Fırında pişen yemekler için ana yemek, hamur işi ve makarna tariflerinde olgun hasat zeytinyağı uygundur. Çiğ tüketim, salata, meze ve soğuk başlangıçlar için ise erken hasat zeytinyağı tercih edebilirsiniz.
Briamın sosu tamamen bu yağdan doğduğu için, soğuk sıkım yöntemiyle üretilmiş bir naturel sızma zeytinyağı seçmek yemeğin karakterini belirler.
Sofranıza Giritli Bir Dokunuş
Briam, sade malzemelerin iyi bir zeytinyağıyla nasıl zenginleştiğini gösteren bir yemek. Sonbahar sofranıza Girit mutfağından bir dokunuş katmak için Oli Vogue zeytinyağı çeşitlerini inceleyebilirsiniz.
Afiyet olsun ya da Giritlilerin dediği gibi: Kalí órexi!
Oli Vogue
